Sống Tốt HơnĐể ý các dấu hiệu vàng da sơ sinh: vàng trong 24 giờ đầu, li bì gọi không tỉnh, bỏ bú thì đi viện ngay trong ngày; ngày càng vàng, phân bạc màu thì đi khám sớm
Nói dễ hiểu
Hơn 80% trẻ sơ sinh có vàng da ở mức nào đó. Vàng da khi chưa đủ 24 giờ sau sinh, hoặc vàng kèm li bì hơn bình thường, gọi không tỉnh, bỏ bú, người mềm nhũn hay cứng đờ, co giật thì phải đi viện ngay. Sau 24 giờ mà vàng ngày càng đậm, nước tiểu vàng sẫm hoặc nâu, hay phân màu kem nhạt, bạc màu thì cũng phải đi khám sớm; phân bạc màu có thể là teo đường mật. Bilirubin quá cao có thể làm tổn thương não (vàng da nhân), để lại tàn tật suốt đời.
Bỏ ra
Khám và đo bilirubin vài trăm nghìn đồng. Cần chiếu đèn thì thường nằm viện khoảng hai ngày. Cái khó là bé trông vẫn ổn mà vẫn phải đi.
Lưu ý
Vàng da nhân là bệnh thần kinh gây tàn tật vĩnh viễn: bại não kiểu vặn vẹo tay chân, không nhìn lên được, men răng sữa kém phát triển, giảm thính lực. Ước tính toàn cầu năm 2010, khoảng 480.000 trẻ sơ sinh bị bệnh tan máu do bất đồng nhóm máu Rh hoặc tăng bilirubin cực nặng; 24% tử vong, 13% thành vàng da nhân, và hơn 83% trẻ sống sót sau vàng da nhân bị một hoặc nhiều khiếm khuyết. Teo đường mật cần mổ Kasai trong vòng 60 ngày thì kết quả mới tốt hơn rõ rệt; Đài Loan in thẻ so màu phân vào sổ sức khỏe trẻ em từ 2004, tỷ lệ mổ kịp trong 60 ngày tăng từ 60% lên 74,3%, tử vong do teo đường mật giảm từ 26,2% xuống 15,9% (so sánh trước sau, không phải thử nghiệm). Chiếu đèn là dùng ánh sáng đặc biệt chiếu lên da để bilirubin chuyển sang dạng dễ thải ra. Đừng phơi nắng thay thế: Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ nói phơi nắng khó vừa an toàn vừa không bị cháy nắng, nên không khuyên dùng để điều trị. Cũng đừng cho uống nước hay nước đường để giảm vàng, hướng dẫn cũng không khuyên. Nhìn bằng mắt không ước được bilirubin cao bao nhiêu; hướng dẫn NICE ghi rõ đừng chỉ dựa vào mắt, không chắc thì đi đo. Sinh dưới 38 tuần, anh chị từng phải chiếu đèn, bú mẹ chưa đủ thì dễ vàng nặng hơn. Bác sĩ hẹn tái khám đo bilirubin thì đi đúng hẹn. Trẻ đủ tháng vàng quá 14 ngày, trẻ non tháng quá 21 ngày thì cần xét nghiệm bilirubin trực tiếp và xem phân có bạc màu không. Vàng da tự nó không làm chậm việc tiêm chủng.
Ở Việt Nam
Ở Việt Nam vẫn có thói quen phơi nắng để chữa vàng da hay cho bé uống nước lá; đừng dùng thay cho việc đi khám và đo bilirubin.