Sống Tốt HơnĐừng ăn gỏi cá, cá sống, tôm sống từ cá nước ngọt; ai từng ăn thường xuyên thì đi xét nghiệm sán lá gan
Nói dễ hiểu
Ăn sống cá, tôm nước ngọt có thể nhiễm sán lá gan nhỏ. Đây là ký sinh trùng được xác nhận gây ung thư; người nhiễm có nguy cơ ung thư đường mật cao gấp 4–5 lần. Giấm, rượu, mù tạt, chanh đều không diệt được sán. Nhiễm rồi thì uống thuốc 2 ngày, hơn 90% khỏi.
Bỏ ra
Không ăn thì không tốn tiền; khó ở chỗ bỏ khẩu vị lâu năm và từ chối trong bữa nhậu. Ai đã ăn nhiều thì xét nghiệm phân tìm trứng sán một lần. Nếu nhiễm, uống praziquantel theo chỉ định của bác sĩ, thường 1–2 ngày.
Lưu ý
Số liệu rủi ro đến từ nghiên cứu bệnh–chứng và quan sát. Ung thư đường mật vốn hiếm, nên dù gấp nhiều lần thì rủi ro tăng thêm cho mỗi người không quá lớn. Sán có thể sống trong người 20–30 năm và thường không có triệu chứng, nên đừng đợi khó chịu mới đi khám. Khỏi rồi mà vẫn ăn gỏi cá thì sẽ nhiễm lại.
Ở Việt Nam
Mục này đặc biệt đúng với Việt Nam: sán lá gan nhỏ lưu hành ở nhiều tỉnh, gắn với món gỏi cá (cá mè, cá trắm, cá chép…) ở miền Bắc và miền Trung, và cá sống, cá ủ chua ở một số vùng miền Nam. Liều thuốc phải do bác sĩ quyết định.