Sống Tốt HơnQuanh tuổi mãn kinh, bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm ảnh hưởng đến cuộc sống thì đi khám phụ khoa để đánh giá liệu pháp hormone; đừng cố chịu, đừng tự mua thuốc, càng đừng dùng nó để phòng bệnh tim
Nói dễ hiểu
Quanh tuổi mãn kinh bị bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, dùng liệu pháp hormone thì số cơn bốc hỏa ít hơn dùng giả dược khoảng 75%. Cái giá là ung thư vú, huyết khối, đột quỵ tăng một chút: mỗi năm cứ 10.000 phụ nữ thì mỗi loại thêm khoảng 8 người. Người bắt đầu dùng ở tuổi 50–59 không tăng tử vong chung. Không dùng để phòng bệnh tim hay sa sút trí tuệ.
Bỏ ra
Đi khám phụ khoa hoặc phòng khám mãn kinh một lần. Bác sĩ hỏi tiền sử, xem bạn có thuộc trường hợp không nên dùng hormone không, phù hợp thì mới kê đơn. Dùng rồi phải tái khám theo hẹn. Khó ở chỗ bỏ nỗi sợ “đụng tới hormone là ung thư”, và cũng đừng nghe nói chống lão hóa mà tự đi mua.
Lưu ý
Có tranh luận: phụ nữ trong thử nghiệm WHI ở Mỹ trung bình 63 tuổi, dùng một phác đồ uống cố định; nay đa số người dùng ở tuổi 50 ngoài, vừa mãn kinh, vì triệu chứng, nên không hoàn toàn giống. Theo WHI (phụ nữ còn tử cung dùng estrogen cộng progestin), mỗi năm cứ 10.000 phụ nữ thì thêm 7 ca bệnh mạch vành, 8 đột quỵ, 8 thuyên tắc phổi, 8 ung thư vú xâm lấn, đồng thời bớt 6 ca ung thư đại trực tràng, 5 ca gãy xương hông. Phụ nữ đã cắt tử cung, chỉ dùng estrogen thì ung thư vú lại thấp hơn khoảng 21%. Nhóm 50–59 tuổi có tử vong thấp hơn trong những năm dùng thuốc, nhưng theo dõi đến 18 năm thì không còn ý nghĩa thống kê, nên không thể nói hormone kéo dài tuổi thọ. Trên 65 tuổi dùng estrogen cộng progestin, sa sút trí tuệ tăng. Cơ quan sàng lọc dự phòng của Mỹ (USPSTF) năm 2022 phản đối dùng hormone để phòng bệnh mạn tính. Thường không phù hợp: từng bị ung thư vú, từng bị huyết khối, nguy cơ tim mạch cao, béo phì nhiều; bác sĩ quyết định. Còn tử cung mà chỉ dùng estrogen thì ung thư nội mạc tử cung tăng, nên phải dùng kèm progestin. Hormone cũng giảm gãy xương, nhưng thường chỉ cân nhắc khi không dùng được thuốc chống loãng xương khác (mục 1.39, 1.40). Lợi ích ghi “lớn” theo mức giảm khoảng 75% cơn bốc hỏa, không theo tử vong.
Ở Việt Nam
Nhiều sản phẩm “nội tiết tố thảo dược”, “tinh chất mầm đậu nành” quảng cáo chữa bốc hỏa được bán rộng rãi. Trong các thử nghiệm, chỉ uống giả dược mà số cơn bốc hỏa đã giảm khoảng 58%, nên sản phẩm nào cũng phải so với giả dược mới biết có tác dụng thật không.