Sống Tốt HơnTrên 45 tuổi, sống ở vùng nhiều người mắc ung thư dạ dày, thực quản, có người nhà từng mắc hoặc nhiễm HP, thì đi nội soi dạ dày tầm soát
Nói dễ hiểu
Người trên 45 tuổi thuộc nhóm nguy cơ cao ung thư dạ dày, thực quản, nếu từng nội soi thì nguy cơ chết vì hai loại ung thư này thấp hơn khoảng một nửa. Nhưng người chủ động đi khám vốn chú ý sức khỏe hơn, nên con số này bị phóng đại. So bằng cách chặt chẽ nhất, tử vong do ung thư thực quản chỉ giảm khoảng 20%, vẫn nằm trong sai số. Người không thuộc nhóm nguy cơ cao thì hướng dẫn không khuyến nghị tầm soát.
Bỏ ra
Nội soi thường vài trăm nghìn đồng; nội soi gây mê (không đau) tốn thêm, mỗi nơi một giá. Phải nhịn ăn, mất nửa ngày. Nội soi gây mê phải có người đi cùng. Khó chịu nhất là mấy phút ống đi qua họng.
Lưu ý
Nhóm nguy cơ cao theo phương án của Trung Quốc năm 2024: từ 45 tuổi và có một trong các điều sau. Sống ở vùng có tỷ lệ mắc cao. Cha mẹ, anh chị em, con cái từng mắc. Nhiễm HP (riêng ung thư dạ dày). Hút thuốc, uống nhiều rượu, ăn mặn, hay ăn đồ muối chua (với ung thư thực quản thêm thói quen ăn uống đồ nóng). Từng bị viêm teo dạ dày, loét dạ dày, polyp dạ dày, Barrett thực quản, viêm thực quản trào ngược. Tầm soát thường ở tuổi 45–74, nội soi về nguyên tắc 5 năm một lần. Có tranh luận: bằng chứng phần lớn so người tự nguyện đi nội soi với người không đi, nên lợi ích bị tính lớn; một bản gộp năm 2023 đánh giá nguy cơ sai lệch ở mức trung bình đến nặng, và tính theo cả chương trình tầm soát thì không thấy hiệu quả rõ. Tác hại có thể có: chẩn đoán quá mức, dương tính giả, sót tổn thương, chảy máu, thủng, tai biến tim phổi, viêm phổi hít, nhiễm trùng. Chụp dạ dày có uống thuốc cản quang, chỉ xét nghiệm pepsinogen, chất chỉ điểm khối u hay PET đều không được khuyến nghị để tầm soát. Phát hiện viêm teo, chuyển sản ruột, loạn sản thì tái khám dày hơn theo lời bác sĩ. Đã nuốt nghẹn, nôn ra máu, đi ngoài phân đen là đi khám bệnh, không phải tầm soát. Diệt HP (mục 1.23) không thay được nội soi, nên làm cả hai.
Ở Việt Nam
Người Việt quen ăn mặn, nhiều dưa cà muối, và nhiễm HP phổ biến, nên khá nhiều người thuộc nhóm nguy cơ. Hỏi bác sĩ tiêu hóa xem mình có nên nội soi không.