Sống Tốt HơnHỏi thẳng người bên cạnh đang có vẻ không ổn: “Bạn có từng nghĩ đến chuyện tự tử không?” Hỏi không làm họ muốn tự tử hơn
Nói dễ hiểu
Sợ nhắc đến tự tử sẽ gợi ra ý nghĩ ấy: nghiên cứu không thấy chuyện đó. Thêm câu hỏi về tự tử vào bảng hỏi cho học sinh trung học, người được hỏi không khó chịu hơn, ý nghĩ tự tử cũng không tăng. Học sinh vốn có triệu chứng trầm cảm khi được hỏi lại đỡ khó chịu hơn; học sinh từng tự tử chưa thành lại ít nghĩ đến tự tử hơn.
Bỏ ra
Không tốn tiền. Một câu hỏi, rồi dành thời gian nghe. Khó ở chỗ mở lời; nhiều người sợ hỏi ra lại gợi ý nghĩ đó.
Lưu ý
Thử nghiệm gồm 2.342 học sinh ở 6 trường tại bang New York, chia ngẫu nhiên theo lớp; một bản gộp năm 2022 với 8 thử nghiệm ngẫu nhiên cũng không thấy hỏi làm tăng ý nghĩ, hành vi tự tử hay tự hại. Bằng chứng ở mức B và lợi ích chỉ ghi “nhỏ” vì nghiên cứu chỉ chứng minh hỏi không gây hại, chưa tính được hỏi giảm bao nhiêu ca tử vong. Cách hỏi trong nghiên cứu chủ yếu là bảng hỏi và phỏng vấn, không phải người thân hỏi trực tiếp; chuyển sang hỏi trực tiếp là suy luận. Nếu họ đúng là đã nghĩ tới: đừng bỏ đi, ở cạnh họ, giúp họ liên hệ hỗ trợ, cất thuốc và thuốc trừ sâu ra xa (mục 1.25). Nếu họ nói muốn kéo theo người khác, hoặc đã chuẩn bị sẵn phương tiện, thì đưa thẳng đến viện, gọi 115 hoặc 113. Hỏi bạn bè, đồng nghiệp cũng vậy.
Ở Việt Nam
Ở Việt Nam, chuyện tâm lý, tự tử thường bị coi là chuyện kín, khó nói trong nhà. Một câu hỏi thẳng, nói nhỏ, ở chỗ riêng, thường dễ mở lời hơn là hỏi vòng vo.