Sống Tốt HơnNam quan hệ tình dục với nam có hành vi nguy cơ cao thì đến cơ sở điều trị HIV hỏi về thuốc dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP); uống đúng giờ giảm nhiễm khoảng 70%
Nói dễ hiểu
Người chưa nhiễm uống trước một loại thuốc kháng virus, gọi là dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP). Uống đúng giờ thì nguy cơ nhiễm giảm khoảng 70%; uống bữa có bữa không thì gần như không có tác dụng. Đây là thuốc kê đơn, phải khám trước rồi mới kê, sau đó tái khám định kỳ.
Bỏ ra
Thuốc kê đơn, chi phí tùy nơi. Trước khi kê phải xét nghiệm HIV, chức năng thận và viêm gan B; sau đó 3 tháng tái khám một lần. Khó ở chỗ ngày nào cũng uống đúng giờ.
Lưu ý
Thuốc là viên phối hợp emtricitabine và tenofovir. Trong các thử nghiệm, nhóm uống đều có lượng nhiễm mới giảm 44% (iPrEx), 86% (PROUD ở Anh, IPERGAY ở Pháp); thử nghiệm nào có trên 70% người uống đều thì giảm khoảng 70%, dưới 40% thì gần như không có tác dụng. Người trong thử nghiệm chủ yếu là nam quan hệ đồng giới, nên nhóm này nên hỏi trước nhất; người khác có hành vi nguy cơ cao cũng có thể hỏi bác sĩ. Trước khi dùng phải chắc chắn chưa nhiễm: người đã nhiễm mà uống sẽ làm virus kháng thuốc; kết quả que tự test không đủ. Người có viêm gan B ngừng thuốc có thể bùng phát viêm gan. WHO chỉ khuyến nghị uống theo tình huống cho nam quan hệ đồng giới, hợp với người trung bình dưới 2 lần mỗi tuần: 2 viên trong 2–24 giờ trước khi quan hệ, rồi 1 viên sau 24 giờ và 1 viên sau 48 giờ. Phụ nữ và người có viêm gan B chỉ được uống hằng ngày. Thuốc có thể ảnh hưởng tiêu hóa và thận, nên không bỏ tái khám. PrEP không phòng giang mai, lậu; vẫn phải dùng bao cao su. Đã có hành vi nguy cơ thì xin thuốc dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) trong vòng 72 giờ.
Ở Việt Nam
Việt Nam đã triển khai PrEP ở nhiều phòng khám; hỏi trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh hoặc phòng khám ngoại trú HIV để biết nơi cấp thuốc và chi phí.