Sống Tốt HơnSau tai nạn xe, bị đánh, thảm họa, đừng trông vào một buổi “giải tỏa tâm lý” ngay sau sự việc; quá một tháng mà ác mộng, hồi tưởng, thấp thỏm vẫn nặng thì đi khám tâm thần để điều trị tâm lý tập trung vào sang chấn
Nói dễ hiểu
Gặp chuyện lớn, mấy tuần đầu gặp ác mộng, dễ giật mình là chuyện thường, đa số tự hồi phục. Qua một tháng vẫn nặng thì có thể là rối loạn stress sau sang chấn (PTSD); liệu pháp tâm lý tập trung vào sang chấn có hiệu quả rõ. Kéo người ta ngồi kể lại toàn bộ sự việc ngay sau khi xảy ra, kiểu giải tỏa một lần như vậy không ngăn được bệnh này; trong một thử nghiệm, người đã làm ba năm sau còn tệ hơn.
Bỏ ra
Tiền khám cộng tiền điều trị, thường 8–12 buổi. Cái khó là điều trị phải quay lại chạm vào đoạn ký ức mình sợ nhớ nhất.
Lưu ý
Trung bình khoảng 8% người trải qua sang chấn tâm lý sẽ thành PTSD. Ba nhóm biểu hiện chính: ác mộng, hồi tưởng, cảnh tượng cứ hiện lại; né tránh chủ đề, nơi chốn, con người liên quan; luôn cảnh giác, dễ giật mình, mất ngủ. Triệu chứng kéo dài trên 1 tháng và ảnh hưởng nặng đến gia đình, học tập, công việc mới chẩn đoán. Tổng hợp năm 2020 gồm 114 thử nghiệm ngẫu nhiên, 8.171 người: liệu pháp nhận thức – hành vi tập trung vào sang chấn so với chờ điều trị hoặc chăm sóc thường quy SMD −1,32, chất lượng bằng chứng trung bình. Nếu cơ quan, trường học tổ chức buổi giải tỏa sau sự cố, bạn không muốn kể thì có thể không kể, cũng đừng ép người khác kể. Mấy tuần đầu trước hết lo an toàn, ăn ngủ, có người bên cạnh. Khi khám, hỏi thẳng có làm được liệu pháp tâm lý tập trung vào sang chấn không.